ZŁÓŻ WNIOSEK

Wcześniejsza spłata pożyczki i zwrot prowizji – wyrok TSUE „Lexitor" prostymi słowami

Zespół Kredeo · Publikacja: 5 października 2026

Spłaciłeś pożyczkę wcześniej i myślisz, że temat zamknięty? Niekoniecznie – być może pożyczkodawca powinien oddać Ci część prowizji i opłat. To nie promocja, tylko prawo, które od wyroku „Lexitor" działa w pełnej krasie.

Co mówi ustawa

Ustawa o kredycie konsumenckim jest jasna: masz prawo w każdym czasie spłacić całość lub część kredytu przed terminem, a całkowity koszt kredytu obniża się wtedy o te koszty, które dotyczą okresu, o który skrócono czas obowiązywania umowy – chociażby poniosłeś je przed tą spłatą. Przy spłacie części kredytu regułę stosuje się odpowiednio, a po spłacie całości kredytodawca ma 14 dni na rozliczenie się z Tobą (art. 48, 49 i 52). Mówiąc po ludzku – płacisz za czas, przez który faktycznie korzystałeś z pieniędzy, a nie za cały okres z umowy.

Co zmienił wyrok „Lexitor"

Przez lata pożyczkodawcy twierdzili, że obniżeniu podlegają tylko koszty rozłożone w czasie, jak odsetki, a jednorazowa prowizja pobrana na starcie już nie. Tekst ustawy przesądza inaczej: obniżenie obejmuje koszty dotyczące skróconego okresu, chociażby konsument poniósł je przed spłatą (art. 49 ust. 1). Trybunał Sprawiedliwości UE w sprawie polskiej firmy Lexitor potwierdził tę wykładnię – obniżeniem objęte są wszystkie koszty, w tym prowizje i opłaty przygotowawcze, niezależnie od tego, kiedy je pobrano. Zasada dotyczy kredytu konsumenckiego; dla kredytów hipotecznych TSUE orzekł inaczej (wyrok C-555/21). Polskie sądy i Rzecznik Finansowy stosują tę wykładnię konsekwentnie.

Jak policzyć, ile Ci się należy

Najprostsza i najczęściej stosowana jest metoda liniowa: dzielisz koszt przez liczbę dni umowy i mnożysz przez dni, o które skróciłeś spłatę.

Przykład: pożyczka na 24 miesiące, prowizja 1 200 zł, spłacasz po 12 miesiącach. Połowa okresu to w przybliżeniu połowa prowizji, czyli około 600 zł zwrotu – dokładną kwotę liczy się w dniach do pierwotnego terminu spłaty. To szacunek według metody liniowej; ustawa nie narzuca wzoru, wskazuje tylko kryterium okresu, o który skrócono umowę (art. 49 ust. 1). Do tego dochodzi korekta odsetek, których po prostu już nie naliczysz, bo kapitał został oddany.

Jak odzyskać pieniądze krok po kroku

  1. Sprawdź umowę: kwota prowizji i opłat, okres umowy, data faktycznej spłaty.
  2. Napisz do kredytodawcy wniosek o rozliczenie wcześniejszej spłaty i obniżenie całkowitego kosztu kredytu, powołując się na art. 49 ust. 1 ustawy o kredycie konsumenckim i wyrok TSUE C-383/18 (Lexitor). Sama spłata nie zależy od Twojego zgłoszenia – kredytodawca nie może uzależnić jej od poinformowania go przez konsumenta (art. 48 ust. 2).
  3. Po całkowitej spłacie kredytodawca powinien rozliczyć się w ciągu 14 dni; w praktyce część firm robi to dopiero po wniosku.
  4. Brak reakcji lub odmowa? Złóż reklamację, a następnie bezpłatny wniosek o interwencję do Rzecznika Finansowego.

Czy pożyczkodawca może pobrać prowizję za wcześniejszą spłatę

Tylko w wąskich przypadkach. Taka prowizja wymaga łącznie zapisu w umowie, spłaty przypadającej na okres stałej stopy oprocentowania oraz kwoty spłacanej w ciągu dwunastu kolejnych miesięcy wyższej niż trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Nawet wtedy nie przekroczy 1% spłacanej części kredytu, a gdy do umówionego terminu pozostaje rok lub mniej – 0,5%, i nie może być wyższa niż odsetki, które zapłaciłbyś do końca umowy, ani niż bezpośrednie koszty kredytodawcy związane z tą spłatą (art. 50). Nie przysługuje w ogóle przy kredycie w rachunku oszczędnościowo-rozliczeniowym oraz gdy spłata nastąpiła z ubezpieczenia zabezpieczającego kredyt (art. 51).

Przy typowych pożyczkach pozabankowych taka prowizja praktycznie nie wchodzi w grę, bo próg trzykrotności przeciętnego wynagrodzenia rzadko zostaje przekroczony. Nadpłacanie i skracanie umowy niemal zawsze się opłaca, bo obniża koszt całkowity.

Podsumowanie

Wcześniejsza spłata to nie tylko spokój, ale i realne pieniądze: koszty dotyczące okresu, o który skrócono umowę, podlegają rozliczeniu – także te zapłacone z góry – a kredytodawca ma na to 14 dni od całkowitej spłaty (art. 49 i 52). Taką wykładnię potwierdził TSUE w sprawie Lexitor. Sprawdź swoje spłacone przed terminem pożyczki; wniosek to jedno pismo, a stawką bywają setki złotych.

Planujesz pożyczkę, którą chcesz móc tanio nadpłacać? Kredeo dopasowuje oferty m.in. w oparciu o dane z formularza – Ty wybierasz z listy tę, która Ci odpowiada. Sprawdź, jak to działa.

Kredeo to marka Delvico P.S.A., pośrednika kredytowego wpisanego do rejestru pośredników kredytowych KNF pod numerem RPK050694. Pośrednik nie udziela kredytów ani pożyczek; jego umocowanie obejmuje czynności faktyczne zmierzające do zawarcia przez konsumenta umowy o kredyt konsumencki z kredytodawcą, bez umocowania do zawarcia umowy w imieniu kredytodawcy. Ocenę zdolności kredytowej i decyzję podejmuje wyłącznie kredytodawca. Kredeo współpracuje z kredytodawcami: AvaFin, BNP Paribas, Cashspace.pl, Creditu.pl, Credy, Crezu.pl, easyPLN, Ekassa, eksprespozyczka.pl, Eurocent, Feniko, Juz Pieniadze, Kasa Stefczyka, Kredyt-Dla-Zadłużonych, Kuki, LendUp, Miloan direct, Minicredit.pl, Miniratka, Moniak.pl, Net Gotówka, OnlineGotowka, Opena, Payto, Pekao, Pewna Pożyczka, Pieniadze Pozyczka, Plus1, ProfiCredit, Profimo, Provident, Raiffeisen Digital Bank, RataPro, Smartney, Smartpozyczka.pl, SohoCredit, Solcredit.pl, Supergrosz, SzybkaGotowka.pl, Wandoo.pl, Wonga, YouKredyt, Zefin. Rzeczywista roczna stopa oprocentowania (RRSO) wynosi 297,61%. Przykład reprezentatywny: całkowita kwota kredytu 4000 zł, całkowita kwota do zapłaty 4480,54 zł, oprocentowanie stałe 14,5% w skali roku, całkowity koszt kredytu 480,54 zł (prowizja 432,87 zł, odsetki 47,67 zł), umowa na 30 dni, spłata jednorazowa. Stan na 27.09.2026.

ZŁÓŻ WNIOSEK – 2 MINUTY

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani finansowej.